Luận Thành Thật

Luận Thành Thật

Cưu Ma La Thập – Hán dịch
Nguyên Hồng – Việt dịch

NXB Phương Đông – 749 trang sách cũ

“Luận Thành Thật” (Satyasiddhi-śāstra) do ngài Ha-lê-bạt-ma (Harivarman) trước tác và Cưu-ma-la-thập dịch sang Hán văn, là một bộ luận quan trọng nhằm xác lập “thật nghĩa” của Phật pháp trong ba tạng, chủ yếu bàn về Tam Bảo, công đức của Phật, và phương pháp tu tập để đạt đến chân lý. Nó vừa mang tính phê phán các tà luận, vừa tổng hợp tinh hoa từ nhiều bộ phái, nên được xem là cầu nối giữa Tiểu thừa và Đại thừa
Luận Thành Thật được sáng tác trong giai đoạn Phật giáo đang chuyển mình: từ các bộ phái Tiểu thừa (như Hữu bộ, Kinh lượng bộ) sang tư tưởng Đại thừaNội dung xác lập “thành thật”: nghĩa là làm sáng tỏ thật nghĩa trong Tam Tạng (Kinh, Luật, Luận). Phê phán tà luận: chỉ ra những luận thuyết sai lạc khiến người học rơi vào chấp trước, phiền não.
Giáo thuyết toàn luận không chỉ bao trùm giá« trọng yếu của Phật giáo bộ phái, tức Phật giáo Nguyên Thủy mà còn bao gồm nhiều kiến giải Đại thừa được dẫn dụng trong các kinh luận Đại thừa. Luận Thành Thật từng gây chấn động tại Ấn Độ, được xem là một trong những bộ luận quan trọng của Phật giáo thời kỳ đầu. Chính vì vậy trên lịch sử Phật giáo, tác phẩm đánh dấu một cột mốc quan trọng được coi như chứng cứ của thời kỳ quá độ từ Tiểu thừa không tôn hướng Đại thừa không tôn.
Luận Thành Thật là sản phẩm của một giai đoạn chuyển tiếp, không thuộc hẳn Tiểu thừa, cũng chưa hoàn toàn là Đại thừa, nhưng chính vì vậy nó có giá trị đặc biệt: mở đường cho sự phát triển tư tưởng Đại thừa sau này. Điều đó đã được lịch sử thẩm định là xác đáng